Zoals u weet zijn favoriete thema’s in mijn weblog de sociale impact van technologie en het deels daaruit voortvloeiende multidisciplinaire wetenschappelijke onderzoek. Ik vind deze thema’s zo belangrijk omdat ik me zorgen maak over globale duurzaamheid in sociale, economische en technische zin. Ik vraag me bijvoorbeeld af of de elektrische auto niet blijft steken in zijn conceptfase. Hoe ontwikkelen we producten en diensten die geen valse lucht in de economie blazen? Of nog veel groter: techniek en wereldvrede?

Afgezien of deze vragen te beantwoorden zijn, vind ik dat universiteiten een leidende rol moeten spelen in het stellen van dergelijke vragen, het scherp houden van de discussies eromheen en het opperen van mogelijkheden, scenario’s, ideeën en zelfs uitvindingen. In mijn stoutste dromen zie ik zwart/wit beelden van overvolle en verhitte zalen waar studenten en docenten zichtbaar fel discussiëren. Gedachten en ideeën die daar en toen hun grond vonden hebben de samenleving en de verhoudingen daarin zichtbaar veranderd.

Nu is de wereld en haar bevolking natuurlijk veranderd, is de wereld complexer, want globaler geworden, moeten we eerder en vaker rond de tafel om juist de grote vraagstukken van vandaag het hoofd te bieden. Zomaar wat roepen, wat nog te vaak gebeurd, heeft geen zin meer. Menig hijgerige politieke partij sterft dan ook een eenzame dood. Maar dat neemt niet weg dat het engagement, de discussie terug moet komen, en wij kunnen, wij moeten, daar als universiteit een platform voor zijn. Een entkristal voor technologie die echt past in een sociale wereld. Onze universiteit IS upstream engagement.

Met de Delft Research Initiatives (DRI) heeft de TU Delft een proeftuin in handen om naast het ontwikkelen van cutting edge techniek ook upstream engagement van overheid, industrie en het publiek aan te zwengelen. Ik durf zonder enig voorbehoud te zeggen dat wij alle kwaliteiten in huis hebben om het beloofde entkristal te worden, op technisch, maar ook op reflectief en communicatief gebied. Zo staan we goed voorbereid aan de bron van een duurzame multidisciplinaire ontwikkeling in de DRI thema’s: Health, Infrastructures, Environment en Energy. De DRIs vormen zo de portals voor de samenleving. Portals die niet dienen als een doorgeefluik van techniek maar een ontmoetingsplaats zijn.

De Delftse initiatieven zijn dan ook echt initiatieven, handreikingen vanuit de technische wetenschappen naar een complexe en duurzame samenleving. Zoals de beroemde bioloog, wijlen Stephen Jay Gould, schrijft in zijn laatste boek dat gaat over de verbinding tussen humanities en science: ‘we had better hang together, or assurdley we will all hang seperately.’ The proof is in eating the pudding, en dan wordt mijn zwart/beeld een bewegend beeld in kleur. Voor wie dit leest: tot ziens in Delft!

Prof.dr.ir. Jacob Fokkema
Rector Magnificus